Ophanging

Met de ophanging van een auto wordt het geheel van onderdelen bedoeld dat de wielen met de carrosserie verbindt, en de zaken die hier een rechtstreekse invloed op hebben. Feitelijk zijn dit de draagarmen, spiraalveren, schokdempers, stabilisatorstang, velgen en banden.

Draagarmen en ophangbussen

De draagarmen vormen de verbinding tussen de fuseekogels en de carrosserie. In het artikel Uitlijning is verduidelijkt hoe de stand en positie van de draagarmen de uitlijning beinvloed. In dit artikel wordt ook duidelijk dat veranderingen van een kwart (0,25) graad al een merkbare invloed heeft op het rijgedrag. Het moge duidelijk zijn dat een degelijke, spelingsvrije bevestiging van de draagarmen van groot belang is voor een strakke wegligging.

De standaard rubberen ophangbussen hebben op een gegeven moment hun beste tijd gehad. Olie, warmte, vuil en UV-straling tasten het rubber aan waardoor er speling kan ontstaan in de ophanging. Daarnaast slijten de rubbers gewoon doordat ze continue moeten vervormen: de bewegingen van een draagrm zijn immers mogelijk door het vervormen (wringen) van de rubber ophangbus. De speling is vaak niet met de hand voelbaar, maar zeker wel aanwezig.

Bij vervanging van de bussen wordt veelal wederom rubber geplaatst. Ondanks dat dit zeker een verbetering zal geven ten opzichte van de versleten rubbers, behouden de draagarmen nog steeds relatief veel ruimte om te bewegen. Ook het nieuwe rubber zal immers vervormen.

Sinds enige jaren is het materiaal polyurethaan ontwikkeld. Dit materiaal is soepel, maar veel vormvaster dan rubber. Door gebruik te maken van polyurethaan (kortweg PU) kan een veel stijvere ophanging verkregen worden. Stuur- en remgedrag worden veel directer, wat aanzienlijk bijdraagt bij de wegligging. PU is tevens volledig ongevoelig voor invloeden als olie en UV-licht. Daarnaast worden de PU ophangbussen zodaning toegepast dat het een echt draaipunt/scharnierpunt wordt. In plaats van het rubberen 'wringpunt' creeren de PU bussen feitelijk een glijlager. Zie ook Onderdelen.

Veren en dempers

De staat en het type veren hebben de grootste invloed op het comfort van een auto. Na enkele decenia trouwe dienst zijn de meeste veren wel versleten. Oude doorgezakte veren geven niet het comfort dat de auto zou kunnen hebben. Daarnaast hangt de auto vaak lager dan de bedoeling is, zeker met wat gewicht aan boord. Spontaan breken is eveneens aan de orde. (zie Gebruiksauto)

Bij het aanschaffen van nieuwe veren kan uiteraard een nieuwe standaard veer gebruikt worden. Hiermee worden de rijhoogte en het comfort weer in ere hersteld. Een beter alternatief zijn echter progressieve veren. Deze veren hebben verschillende windingen en worden stugger naarmate ze verder inveren. Op die manier kunnen kleine oneffenheden beter opgevangen worden, zonder een geheel zachte, slappe veer te hoeven gebruiken.

Het monteren van een nieuwe set veren is uiteraard tevens dé kans om de schokdempers te vervangen. Schokdempers hebben immers net als de veren, ook geen eeuwig leven. Voor een goede, stabiele en veilige wegligging is het van belang een goede schokdemper toe te passen. Bij de aankop van nieuwe dempers is er keuze uit verschillende kwaliteiten, waarbij geldt dat de betere schokdemper een duidelijk veiligere wegligging geven, langer meegaan en ook comfortabeler zijn.

Stabilisatorstang

Om het overhellen in de bochten (ook wel 'rollen' genoemd) te verminderen, kunnen zwaardere veren geplaatst worden. Dat dit echter gepaard gaat met een behoorlijke achteruitgang van het veercomfort moge duidelijk zijn. Een beter idee is om een verzwaarde stabilisatorstang te plaatsen.

Op het moment dat beide voorwielen tegelijkertijd in- of uitveren (zoals bij een verkeersdrempel) heeft een stabilisatorstang geen enkele invloed op het veergedrag: het vertrouwde comfort blijft dus volledig behouden. Op het moment dat slechts één wiel in- of uitveert (zoals in een bocht) zal dit wiel een kracht uitoefenen op de stabilisatorstang. De stabilisatorstang stabiliseert de veerbeweging tussen links en rechts, waardoor de auto rechter op zal blijven.

De stabilisatorstang voorkomt dus dat er grote verschillen optreden in de mate van invering tussen links en rechts en stabiliseert daarmee de hellende beweging van de auto. Hierdoor blijft de auto in bochten rechter op en wordt de zijwindgevoeligheid verminderd. En dat alles zonder afbreuk te doen aan het rijcomfort. Sterker nog: dit zal alleen maar toenemen! Het weggedrag van de klassieke Volvo neemt een enorme vogelvlucht met de montage van een stabilisatorstang-set. Zie ook 'Produkten'.

Banden

Banden en breedte
De klassieke Volvo's zijn over het algemeen uitgerust met een relatief smalle band. Daarmee is de auto relatief gevoelig voor zijwind en rolgedrag in bochten. Een bredere band geeft een groter contactoppervlak met de weg, waardoor je meer grip op de weg kunt creeren.

Naast een bredere band kan meer grip verkregen door de vervorming van de bandwang tegen te gaan. Een lagere wanghoogte kan dit bewerkstelligen. Een nadeel van een lage wanghoogte (laag profielband) is een sterke afname van de veereigenschappen van de band. De meeste kleine oneffenheden worden namelijk door de band zelf opgevangen en niet door de vering. Een lagere wanghoogte geeft dus minder vervorming en een strakkere wegligging, maar daardoor ook minder comfort. Daarnaast is bij de bandenkeuze de bandomtrek van belang in verband met een eventuele tellerafwijking.

Naast een bredere band, geeft een verlaging van de bandenspanning in principe ook een toename van grip: de band zakt in en zal in theorie meer grip geven door een groter contactoppervlak. Bij rechtuit optrekken en remmen kan dit dan ook daadwerkelijk helpen. Bij zijwaartse belasting werkt het echter averechts: de band zal te veel vervormen en daardoor grip verliezen. De bandenspanning is daarmee dus direct van invloed op grip en rijgedrag en blijft daarmee vaak een persoonlijke keuze.

Bij regenval moet een band water verplaatsen. Een bredere band betekent dus ook meer wateren daarmee een hoger risico op aquaplaning. Genoeg profieldiepte is bij een brede(re) band daarom van nog groter belang.

Bandenterminologie
Wat staat er eigenlijk allemaal op een band? De merknaam springt meestal het eerst in het oog gevolgd door de bandenmaat. Deze bestaat uit drie parameters: de Bandbreedte, de Wanghoogte en de Velgmaat.

De bandbreedte wordt aangegeven in de breedte van het loopvlak in mm's, bijvoorbeeld 185 (mm). De wanghoogte wordt weergegeven in percentages van de bandbreedte. Een wanghoogte van bijvoorbeeld 60 (%) van een band met een breedte van 185 (mm) is dus 111 mm, zo'n 11 cm. De velgmaat wordt weergegeven in inches. Een memgelmoes dus van milimeters, procenten en inches...

Naast de merknaam en maat staan er nog wat zaken op een band: De Load Index, geeft aan wat het maximale gewicht is dat de band mag dragen. De Speed Index, geeft de maximale snelheid aan die met de band gedurende korte tijd gereden mag worden. Het type band (B: gordelband, R: radiaalband, geen aanduiding: diagonaalband). De DOT-aanduiding, geeft aan dat de band voldoet aan de eisen van het Amerikaanse Department of Transport en dus op straat gebruikt mag worden. De productiedatum (belangrijk, aangezien rubber verouderd). Dit wordt aangegeven door het nummer achter de DOT-aanduiding staat. Dit is een combinatie van het weeknummer en het laatste getal van het jaar: Stel er staat 109, dan is de band in de 10e week van het 1999 geproduceerd. Om verwarring met bijvoorbeeld 1989 te voorkomen (zou immers ook 109 zijn) wordt voor een band uit de jaren 80 een vierkantje toegevoegd, en voor de jaren 90 een driehoekje.

Velgen

Naast het monteren van bredere banden, draagt ook de velgbreedte bij aan het wegegedrag en de mate van grip. Een bredere velg geeft (tot op zekere hoogte) namelijk extra stevigheid aan de band. Hierdoor zal een band minder snel vervormen, en dus strakker de bocht om gaan. De amazon sedan heeft standaard een 4 inch brede velg (4J) en de combi een 4,5" (4,5J). Er zijn orginele brede velgen leverbaar geweest op de 123GT versie die 5,5 inch breed waren, hetgeen een aanzienlijke verbetering van de wegligging is.

Er zijn 'gelaste' velgen waarbij een ring in de velg gelast wordt om deze breder te maken. Op zich geen probleem voor de achteras, maar voor de vooras kan dit soms minder gunstig zijn. De voorwielophanging is namelijk zó ontworpen dat het draaipunt van de voorwielen heel iets binnen het midden van het contactoppervlak ligt. Bij een gelaste velgen verschuift het midden naar buiten toe, waardoor de uitlijning en stuureigenschappen beinvloed worden. De zgn. offset van het wiel wordt hiermee veranderd. Tot op zekere hoogte is dit geen probleem, maar het advies is om hiermee niet te ver te gaan.
Voor wie technisch de beste oplossingen zoekt, zijn klassieke lichtmetalen velgen de oplossing. Naast een mooi uiterlijk, mooie breedte en een juiste offsetwaarde, is het gewicht vele malen lager. Dit heeft een positieve invloed op de veereigenschappen en het weggedrag in het algemeen. Zie ook 'Produkten'.